MOTOR BİLGİSİ
Tanım:Yakıttan elde
ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinelere motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli
motorun yakıtı benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun yakıtı
ise LPG gazıdır.
Soğutma sistemine göre motorlar, su soğutmalı ve hava soğutmalı diye ikiye
ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve dıştan yanmalı diye ikiye ayrılır.
Araçlardaki motorlar içten yanmalı motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise, mazot,
benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı ve dört zamanlı motorlar diye
ikiye ayrılır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör
tipi şeklindedir
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış benzin-hava karışımının buji ile
ateşlenmesi ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme
(veya genişleme; iş zamanı da denir), egzost.
*Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda yakıt olarak motorin
kullanılır.
*Katalitik konvektör kullanılan araçlarda yakıt olarak, kurşunsuz benzin
kullanılır.
*Motorun bazı parçaları şunlardır: marş motoru, piston, segman, piston kolu,
silindir kapağı, supap kapağı, eme manifoltu, egzost manifoltu, silindir gövdesi,
silindir gömleği, karter, conta, külbütör, emme supabı, egzost supabı, supap
iteceği, krank mili, kam mili, volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
*Dizel motorda ise bunların dışında, mazot pompası (enjeksiyon pompası) ve enjektör
de bulunur.
*Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında karbüratör, benzin pompası, buji,
distribütör, bobin vardır.
DİZEL MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire sadec hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın
üzerine enjektörden yakıt püskürtülmesiyle sağlanır.
*Dizel motorların yakıt sisteminde günlük yaplacak işlerden biri mazot-su
ayırıcısı veya filtre ya da yakıt deposundan yakıt sisteminin suyunun
alınmasıdır.
*Dizel motorlarda yanma enjektörden yakıt püskürtmekle olur. Enjektörler kendilerine
enjeksyon pompasından gelen mazotu silindirlerdeki sıkıştırılmış havanın içine
püskürterek yanmayı sağlarlar.
*Enjeksiyon pompası, besleme pompası ile depodan gelen yakıtı basınçlı olarak
enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni, hava yapmış olmasıdır. Hava yapmanın
nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
*Dizel motorlarda egzost dumanı siyah çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre ve hava
filtresine bakılır. Ayrıca dizel motorlarda marş yapıldığında marş motoru
dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt filtresi de takılı olabilir.
*Özellikle soğuk havalarda dizel motoru kolay çalıştırabilmek için kızdırma
bujileri kullanılır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı önemli parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini, distribütör, buji ile distribütör içinde
bulunan platin takımı, alçak yüksek gerilim kabloları kondansatör, tevzii
makarasıdır.
*Benzinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli motorlarda
bulunan distribütör' ün en önemli görevleri endüksiyon bobininden gelen yüksek
voltajı bujilere dağıtmanın yanı sıra, platin ve meksefe yardımıyla yüksek
voltajın oluşumunu sağlamak, ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını
sağlamaktır.
*Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000 - 25.000 volta çıkarır.
*Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan distribütördür. Motor
çalışmazken kontak anahtarı, ateşleme durumunda açık unutulursa platin ya da bobin
yanabilir.
*Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı parçaları değişmelidir. Bunlardan biri
platin ve bujidir. Ateşleme sistemi ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri ise platin
ayarı ile avans ayarıdır.
*Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör) yanabilir. Platin meme yaparsa
zımparayla temizlenir.
*Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji kablolarından birinin çıkmış
olması olabilir.
*Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının sebeplerinden biri bujilerin normal
ateşleme yapmaması,bir diğeri de platin ayarının bozuk olması ayrıca bujilerin
kurum bağlanmış olmasıdır.
*Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten düşer.
*Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzost undan siyah duman çıkması durumunda karışım oranı da kontrol
edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları şunlardır:
Yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi, karbüratör, hava filtresi, emme
manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları şunlardır: yakıt deposu,
besleme pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası, enjektör, ısıtma kızdırma
bujileri, yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren havayı süzmek ve sessiz emiş
sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için basınçlı hava ile
temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi tıkalı olan motor zengin karışımla
çalışır. Filtre yine de temizlenmeden motor hala çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve sadece benzinli motorlarda olur. Benzin-Hava
karışımını ayarlar. Karbüratörün karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda motorun çabuk çalışmasını sağlamaktır.
Jikle devresi karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği, karbüratörün hava giriş deliği
önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
*Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoltu ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan yanlış gazların sesini azaltır. Eğer
aracın egzost undan fazla ses çıkıyorsa susturucu patlak olabilir.
*Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye
ayrılır.
*Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli noktalardan biri hava filtresini
kışlık pozisyona almak ve otomatik jikle kışlık pozisyonuna çevirmektir.
*Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir.
*Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun hala çalışmasını sağlayan devre
rölanti devresidir.
*Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor tekleyerek çalışır.
*Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti ayarıdır.
*Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz pedalına sonuna kadar basılarak marş
yapılır. Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de bakılmalıdır.
Araç kullanırken yakıt tasarrufu için
-Hava filtresi temizlenmeli,
-Karbüratör ayarları yapılmalı,
-Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
-Rölanti yüksek olmamalıdır,
-Eskimiş bujiler temizlenmeli,
-Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
-Fren ayarlarının sıkı olmaması,
-Uygun viteste gidilmesi,
-Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
-Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi gerekmektedir
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi
siyahsa fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası, Filtre, Gösterge, Seviye çubuğu, Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak, Aşınmayı önlemek,Silindir ve segmanlar arası boşluğu
doldurup sızdırmazlığı sağlamak, Soğutmaya yardımcı olmak, Aşınmadan dolayı
oluşan pislikleri temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken kontak anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika
beklenir. Yağ ölçümü yapılırken araç düz durumda olmalıdır. Yağ seviyesi yağ
çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi yağ çubuğunun iki çizgisi arasında
olmalıdır. Yağ seviyesi normalin çok altında iken motor çalıştırılırsa motor
ısınır ve yanar.
*Motor yağı değiştirilirken motor sıcak olmalıdır.
*Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı kullanılır. Motorun yağı karterin
altındaki tapa açılarak boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap muhafaza kapağı
üzerindeki kapaktan doldurulur.
*Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa, Yağ yok, Filtre tıkalı, Yağ pompası arızalı,ya da
yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden bazıları:
Karter contasının yırtılması,Sekman ya da silindirlerin aşınması, Karterin delik
olmasıdır.
*Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman çıkar.
*Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ lambasının sönmesi gerekir.
*Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı motor yağ göstergesinden
takip edilebilir.
*Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik görülürse motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör, Vantilatör, Devir daim pompası, Termostat, Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı, Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder. radyatörün altında su boşaltma musluğu
vardır.
*Termostat silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun sıcaklığını çalışma
sıcaklığında sabit tutar.
*Devir daim pompası vantilatör kayışından hareket alır. Radyatördeki soğuk suyu su
kanallarına yollar.
*Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran özellik hava soğutmalı
motorda radyatör ve su pompasının olmamasıdır.
*Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği 1-1,5 cm civarında
olmalıdır. Vantilatör kayışı hareketini krank mili kasnağından alır ve
vantilatör kayışı devir daim pompası ve alternatörü (şarj dinamosunu)
çalıştırır. Vantilatör kayışı koparsa motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa;
Silindir kapak contası arızalı veya radyatör delik, Radyatör kapağı bozuk,
Radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya delik, Kalorifer hortumları delik veya
Termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
-Radyatör peteklerinin tıkanması,
-Radyatörde suyun azalması,
-Vantilatör kayışının gevşek veya kopuk olması,
-Termostatın arızalı olması,
-Motor yağının azalması,
-Motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması,
-Uygun vites ve hızda gidilmemesi,
-Otomatik fanın arızalı olmasıdır.
*Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin üzerinde olmalıdır.
*Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve kireçsiz su konur.
*Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da kireçten tıkanmış ise motor fazla
ısınır.
*Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat arızalıdır.
*Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave edilir.
*Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk çalışır aşınmalar artar ve verim
düşer.
*Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten düşürür.
*Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa silindir kapağı ve blok
çatlayabilir.
*Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir bezle tutulup hafifçe gevşetilir
ve buhar tamamen atılınca radyatör kapağı açılır.
*Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı olabilir.
*Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer
hortumlarında kaçak olabilir.
*Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-Akü,
-Kontak anahtarı,
-Marş motoru,
-Volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun dişlisi volanın üzerindeki dişlilerle
kavranır ve volanı döndürür.Volan da krankı döndürerek, motora gerekli ilk
hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç dönmüyorsa:
Akü bitik,
Akü kutup başları gevşek,
Akü kutup başları oksitli,
Marş otomatiği arızalı,
Marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası atık olabilir.
*Motor çalışırken marş yapılırsa volan dişlisi, marş motoru ve marş dişlisi
zarar görür.
*Marşa basıldığında marş motoru dönmez, korna da çalmaz ise sorun aküde-kutup
başlarında olabilir.
*Akü başka bir aküyle takviye yapılacaksa her iki akünün (+) kutup başları (+)
kutup başlarıyla, (-) kutup başları ise (-) kutup başlarıyla birleştirilir. Her iki
akünün de voltajı aynı olmalıdır.
*Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
*Marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla basılırsa akü biter.
*Marş yapıldığında tık diye bir ses gelip, marş motoru çalışmıyorsa akü kutup
başları gevşek olabilir.
*Vantilatör kayışı hareketini volan kasnağından alır ve pervaneyi -devir daim
pompasını- şarj dinamosunu çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör pervanesi -
devir daim pompası ve şarj dinamosu.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor çalışmaya başladığı andan itibaren aracın elektrik
ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
Alternatör,
Konjektör (regülatör),
Şarj lambası,
Vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili kasnağından vantilatör kayışı ile aldığı mekanik enerjiyi
elektrik enerjisine çevirir. Bazı araçlarda alternatör değil, şarj dinamosu bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün ürettiği elektriğin volt ve akımını
ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden çıkan akım ve voltajı ayarlar,
tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör,
konjektör vs. arızasını belirtir.
*Bir araç için gerekli elektrik enerjisini şarj sistemi sağlar.
*Akü, motor çalışmazken ışık ve özel elektrikli alıcılatrı besler.
*Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör yatakları bozulabilir.
*Vantilatör kayışının koptuğu "ilk olarak" şarj ikaz lambasından
anlaşılır.
*Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından çekince far ışıkları
zayıflıyorsa akü zayıflamış olabilir.
*Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek
olabilir ya da alternatör kablo bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü
aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen kapatılması gereken hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
*Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı çok olur.
*Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü su kaybı fazlaysa veya konjektör
arızalı olabilir.
*Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde, sigortalar, kablolar, farlar, park lambası, sis lambası, plaka
lambası, gösterge lambası, iç aydınlatma lambası, bagaj aydınlatma lambası, gibi
lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller, fren ikaz lambaları, geri vites lambası, korna bulunur.
*Her elektrik elemanı gibi araçlarda bulunan aydınlatma ve ikaz sistemi gibi elektrikli
devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar, açma kapama düğmeleri ya da
kolları, ve alıcı olarak da ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli arızaları:
-kısa devre,
-kablo kopukluğu,
-akü bitmesi,
-akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı gevşekliği,
-ampul yanması,
-sigorta atması,
-anahtarların arızalanmasıdır.
*Fren müşiri ikaz sisteminin bir parçasıdır.
*Farlardan bir kısmı ya da hiçbiri yanmıyorsa, sigortası atık olabilir.
*Flaşör arızalanınca sinyal lambası yanmaz.
*Sigortalar atıksa bunun yerine aynı amperde sigorta takılır.
*Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
*Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri arızalı olabilir.
*Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren müşiri arızalı olabilir.
*Fren lambalarından biri yanmıyorsa, yanmayan lambanın ampulu yanmış olabilir.
*Farların bakımı yapılırken, far ayarı yapılır.
*Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo bağlantısı gevşemiş veya paslanmış
olabilir.
*Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda sistemi korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel, akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü arttırmak, kendine gelen hareketi 90 derece kırıp akslar
yardımıyla tekerleklere iletmek, virajlarda içteki tekerleği az, dıştakini fazla
döndürerek kolay ve rahat viraj almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites kutusu arasındaki irtibatı keserek vites değiştirme
olanağı sağlayan aktarma organıdır.
Akslar, diferansiyelin hareketini tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü ayarlar.
*Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj pedalı üzerinde devamlı durursa
debriyaj balatası aşınır.
*Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar gaz verildikten sonra debriyaj pedalına
sonuna kadar basmanın faydası vardır.
*Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç vitese
geçmez.
*Vites değiştirirken debriyaj pedalına sonuna kadar basılır.
*Araç geri vitese takılmak istendiğinde takılmıyorsa, debriyaj pedalından ayak
çekilip yeniden basılır.
*Aktarma organlarında yağ olarak, dişli yağı kullanılır.
*Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja tam basılmamıştır.
*Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj balatasını sıyırabilir.
*Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
*Lastiklerin yeri, her altı ayda bir ya da her 10.000 km'de yer değiştirilerek
aşınmalar denklenmelidir.
*Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu demek olan balans oluşursa araçta
titreşim oluşur. Bu titreşimler en çok direksiyon simidinde hissedilir.
*Lastik değiştirilirken kriko takılınca el freni çekili olmalıdır.
*Lastiklere normalden az hava basılırsa lastikler sürekli olarak ortadan aşınırlar
ve araç titrer. Aracın lastikleri araca binileceği zaman kontrol edilir.
*Dubleks lastik iç lastiği olmayan lastiktir.
*Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin ikisine de takılır.
*Isınmadan dolayı lastik hava basıncı artmışsa hiçbir şey yapılamaz.
*Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik ebatlarını belirtir.
*Bir tekere dubleks, diğer tekere şamyelli lastik takılırsa araç bir tarafa çeker.
*Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Araçta el freni duran aracı sabitlemek için kullanılır. El freni kopmuş ise el freni
tutmaz. El freni çekili durumda unutulup yola devam edilirse kampanalar ısınır ve fren
tutmaz.
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
ÖNEMLİ HATIRLATMALAR
*Havalı frenli bir araçta üsttekilere ilaveten hava tüpü ve kompresör bulunur.
*ABS frenin avantajları, frenlerken direksiyon hakimiyetini bozmaması ve fren mesafesini
kısaltmasıdır.
*Fren yapılmasına rağmen aracın hızı azalmıyorsa, fren hidroliği yok veya
azalmış hatta fren ayarları gecşek olabilir. Fren sistemine yağ sızmış olabilir.
Fren sisteminde kaçak olabilir.
*Soğuk havalarda el freni çekil durumda bırakılırsa fren balataları donarak
yapışır.
*Fren sisteminde hidrolik azalmışsa hidrolik yağı ile takviye edilir.
*Ayak frenine basıldığında ön ve arka tekerlekler birlikte durur.
*Araç çalışıyor fakat hareket ettirilemiyorsa el freni çekik olabilir.
*Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren ayarları bozuk olabilir.
*Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse frenlerken araç bir tarafa çeker.
*Westinghouse tipi frenli bir arabada hareket halinde iken motor stop ettirilirse asla
fren tutmaz.
*Hava frenli araçta hava basınç göstergesi basınç göstermiyorsa araç olduğu
yerden kaldırılmaz.
ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon mili,
sonsuz dişli, sektör dişli, rot, eğri rot, kısa rot, rotbaşı bu sistemin bazı
parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı kontrol edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs. varsa servise
gidilmelidir. Kamber/ Kaster/ King-pim/ rot ve direksiyon kutusu ayarları gibi ayarları
vardır. Ayarsızlık ve dişlilerin aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile direksiyon kutusu arızaları da direksiyon
boşluğunu artırır.
*Ön düzen ayarları bozuksa ön lastikler içten ve dıştan aşınır.
*Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basıncı normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç tekerlerinin aracın şasi ve gövdesiyle birleştirildiği
sistemdir. Yaylar (helezon yay), yaprak yaylar (makaslar) ve amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda makaslar ise genellikle ağır hizmet
araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe titreşimleri üzerine alır. Yayların salınımını
amortisör kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun yağına, suyuna, fren hidroliğine, yakıtına, lastik hava
basınçlarına, ışık ve ikaz sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör kayışı gerginliği, akü bakımı yapılır.
*Akü bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin ve kutup başlarındaki oksitlerin
sodalı su ve sıcak su ile temizlenmesine, plakaların 1 cm üzerine kadar saf su ilave
edilmesine, eleman kapak deliklerinin açık tutulmasına, kışın akü donmasın diye
akü tam şarj ettirilir, dijital göstergeli araçta asla akü takviyesi yapılmaz.
*Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst kısmında pislik birikmiştir.
*Kısa devreden dolayı yangın olursa akü kutup başları çıkarılır.
*Akü 2 kutup başı arasında her iki kutup başına değen bir madeni parça konsa akü
kısa devre olup patlar.
*Yağlı tip hava filtresinin bakımı yapılırken sökülen parçalar gaz yağı ile
temizlenir.
*Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk kullanım süresine rodaj denir. Rodaj süresi
çalışan parçaların birbiriyle alışma süresidir. Rodaj süresince aşırı sürat
yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz, motor tam güç konumunda çalıştırılmaz,
uzun süre sabit hızda gidilmez.
|